„Democracy Rebound”: Program badawczy na temat przeciwdziałania autokratyzacji i autorytarnej retoryce
DOI:
https://doi.org/10.29107/10.29107/rr2026.3.9Słowa kluczowe:
demokracja, autokracja, autorytaryzm, przyciąganie, cyfrowy dyskurs publiczny, opórAbstrakt
Tekst przedstawia uzasadnienie dla skoordynowanego, interdyscyplinarnego i międzysektorowego programu badawczego pod nazwą „Democracy Rebound” (odrodzenie demokracji), będącego reakcją na współczesną autokratyzację i wzrost autorytaryzmu. Program proponuje działania badawcze wyjaśniające kontekst historyczny i polityczny oraz społeczne, dyskursywne i psychologiczne czynniki napędzające tendencje autorytarne we współczesnej Europie. Rekomenduje on cztery kroki w kierunku wyjaśnienia, w jaki sposób projekty autorytarne mobilizują tożsamość i emocje w dyskursach cyfrowych, aby normalizować władzę skoncentrowaną na przywódcach oraz nieliberalne, antyracjonalne ideologie, często podszywające się pod tradycję. Program badawczy oparty jest na kompleksowym przeglądzie literatury i wynika z potrzeby ogólnoeuropejskich działań i rekomendacji opartych na badaniach, które wyposażą decydentów, dziennikarzy, edukatorów i społeczeństwo obywatelskie w praktyczne informacje, narzędzia i systemy wczesnego ostrzegania, umożliwiające wykrywanie i odwracanie regresu demokracji.
Pobrania
Bibliografia
Adorno, Theodor W. 1973. Studien zum autoritären Charakter. Frankfurt/Main: Suhrkamp.
Amlinger, Caroline, and Oliver Nachtwey. 2024. Offended Freedom: The Rise of Libertarian Authoritarianism. Cambridge: Polity Press.
Arendt, Hannah. 1956. “Authority in the Twentieth Century.” The Review of Politics, 18(4), 403– 417. http://www.jstor.org/stable/1404647
Armendáriz Miranda, Paula, and Matthew Cawvey. 2021. “Introverted and Closed-minded: The Psychological Roots of Support for Autocracy in Latin America.” Journal of Politics in Latin America 13(2): 123–144. https://doi.org/10.1177/1866802X21991261
Bauman, Zygmunt. 2000. Liquid Modernity. Cambridge: Polity Press.
Benedek, Istvan. 2024. “Populist Autocratization and Populist Electoral Autocracies: Towards a Unified Conceptual Framework.” Comparative European Politics 23: 331–352. https://doi.org/10.1057/s41295-024-00401-8
Brandt, Jessica. 2022. Autocratic Approaches to Information Manipulation. AidData Global Report Series.
Bröckling, Ulrich. 2015. The Entrepreneurial Self: Fabricating a New Type of Subject. London: Sage.
Cappella, Joseph N., and Kathleen H. Jamieson. 1997. Spiral of Cynicism: The Press and the Public Good. Oxford: Oxford University Press.
Chang, Eric C. C., and Wen-Chin Wu. 2022. “Autocracy and Human Capital.” World Development, 157, 105938. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2022.105938
Dalisay, Francis, Hmielowski, Jay D., Kushin, Matthew J., and Masahiro Yamamoto. 2012. “Social Capital and the Spiral of Silence.” International Journal of Public Opinion Research 24(3): 325–345. https://doi.org/10.1093/ijpor/eds023
Decker, Oliver, Kiess, Johannes, and Elmar Brähler. 2022. The Dynamics of Right-Wing Extremism within German Society. Escape into Authoritarianism. New York: Routledge.
Diamond, Larry. 2024. “How to End the Democratic Recession: The Fight Against Autocracy Needs a New Playbook.” Foreign Affairs. https://www.foreignaffairs.com/world/how-end-democratic-recession-autocracy-larry-diamond
Donno, Daniela. 2024. “Authoritarian Regimes and Women’s Rights.” In: Research Handbook on Authoritarianism, ed. Natasha Lindstaedt, and Jeroen J. van den Bosch, 198–212. Edward Elgar Publishing.
European Commission, and Ipsos European Public Affairs. 2023. Flash Eurobarometer 522: Democracy (Survey March 2023). https://www.ipsos.com/sites/default/files/ct/news/documents/2023-12/Democracy_fl_522_report_en.pdf
Frantz, Erica. 2024. “Authoritarian survival.” In: Research Handbook on Authoritarianism, ed. Natasha Lindstaedt, and Jeroen J. van den Bosch, 229–243. Edward Elgar Publishing.
Fromm, Erich. 1997. The Fear of Freedom. London: Routledge.
Helms, Ludger. 2025. “Twenty‐first Century Autocrats and their Followers: A Comparative Inquiry”. Politics and Governance 13(2): 45–56. https://www.cogitatiopress.com/politicsandgovernance/article/view/9065
Henkelmann, Katrin, Jäckel, Christian, Stahl, Andreas, Wünsch, Niklas, and Benedikt Zopes. eds. 2020. Konformistische Rebellen. Zur Aktualität des Autoritären Charakters. Berlin: Verbrecher Verlag.
Herzog, Benno. 2021. “Authoritarianism as Pathology of Recognition: The Sociological Substance and Actuality of the Authoritarian Personality.” Humanities and Social Communications 8: 135. https://doi.org/10.1057/s41599-021-00819-5
Herzog, Benno. 2024. “Autoritarismo secundario: aproximación materialista a una patología del reconocimiento digital.” Quaderns de filosofía 11(1): 101–119.
Heumann, Maurits, and Oliver Nachtwey. 2020. “Regressive Rebellen. Konturen eines Sozialtyps des neuen Autoritarismus.” In: Konformistische Rebellen. Zur Aktualität des autoritären Charakters, ed. Katrin Henkelmann et al., 385–403. Berlin: Verbrecher Verlag.
Hochschild, Arlie Russel. 2016. Strangers in Their Own Land. Anger and Mourning on the American Right. New York: The New Press.
Hochschild, Arlie Russel. 2024. Stolen Pride: Loss, Shame, and the Rise of the Right. New York: The New Press.
Horkheimer, Max, ed. 2005. Studien über Autorität und Familie. Forschungsberichte aus dem Institut für Sozialforschung. Lüneburg: Dietrich zu Klampen Verlag.
International IDEA. 2024. The Global State of Democracy 2024: Executive Summary. https://www.idea.int/gsod/2024/chapters/executive-summary/
Kailitz, Steffen. 2024. “Typologies of Autocratic Regimes.” In: Research Handbook on Authoritarianism, ed. Natasha Lindstaedt, and Jeroen J. van den Bosch, 11-24. Edward Elgar Publishing.
Kaltwasser, Cristóbal. 2018. “Studying the (Economic) Consequences of Populism.” AEA Papers and Proceedings 108: 204–207. https://doi.org/10.1257/pandp.20181125
Keremoğlu, Eda, Stefan Scholz, and Nils B. Weidmann. 2025. “Mapping Visual Politics in the Digital Age: A Descriptive Exploration of Democratic and Autocratic Leaders on Social Media.” https://doi.org/10.31235/osf.io/eckav_v2.
Kracauer, Siegfried. 2004. From Caligari to Hitler: A Psychological History of the German Film. Princeton: Princeton University Press.
Lindstaedt, Natasha, and Jeroen J. van den Bosch, eds. 2024. Research Handbook on Authoritarianism. Edward Elgar Publishing.
Löwenthal, Leo, and Norbert Guterman. 1949. Prophets of Deceit: A Study of the Techniques of the American Agitator. New York: Harper & Brothers.
Mauk, Marlene. 2024. “Citizen Support for Autocratic Regimes.” In: Research Handbook on Authoritarianism, ed. Natasha Lindstaedt, and Jeroen J. van den Bosch, 139–152. Edward Elgar Publishing.
Mendoza, Maria E., and Aries A. Arugay. 2024. “Autocratic Information Control.” In: Elgar Encyclopedia of Political Communication, ed. Allesandro Nai, Max Grömping, and Dominique Wirz, 109–112. Edward Elgar Publishing.
Milgram, Stanley. 1974. Obedience to Authority: An Experimental View. Harper & Row.
Moffitt, Benjamin. 2016. The Global Rise of Populism. Performance, Political Style, and Representation. Stanford: Stanford University Press.
Mudde, Cas. 2019. The Far Right Today. Cambridge: Polity Press.
Nord, Marina, Altman, David, Angiolillo, Fabio, Fernandes, Tiago, Good God, Ane, and Staffan I. Lindberg. 2025. Democracy Report 2025: 25 Years of Autocratization – Democracy Trumped? V-Dem Institute, University of Gothenburg. https://www.v-dem.net/documents/61/v-dem-dr__2025_lowres_v2.pdf
Pew Research Center. 2024, February 28. Who in the World Likes Authoritarian Rule, and How Would They Fix Democracy? https://www.pewresearch.org/short-reads/2024/02/28/who-likes-authoritarianism-and-how-do-they-want-to-change-their-government/
Reny, Marie-Eve. 2019. “Autocracies and the Control of Societal Organizations.” Government and Opposition 54(4): 645–670. https://doi.org/10.1017/gov.2017.33
Sennett, Richard. 1998. The Corrosion of Character: The Personal Consequences of Work in the New Capitalism. New York/London: W. W. Norton & Company.
Wodak, Ruth. 2021. The Politics of Fear: The Shameless Normalization of Far-right Discourse (2nd ed.). London: Sage.
Yabanci, Bilge, Akkoyunlu, Karabekir, and Kerem Öktem. 2025. “Limits of Autocratization: Actors and Institutions of Democratic Resistance and Opposition.” Third World Quarterly 46(2): 97–116. https://doi.org/10.1080/01436597.2025.2462248
Yuchtman, Noam, Kao, Andrew, Yang, David Y., and Martin Beraja. 2021. “Autocratic AI Dystopias: From Science Fiction to Social Science Fact.” VoxEU – CEPR Policy Portal.https://cepr.org/voxeu/columns/autocratic-ai-dystopias-science-fiction-social-science-fact
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
