Co to znaczy być inkluzywnym? Inkluzywność jako cel perswazyjny na przykładzie kampanii #ZmieniamyNarracje
DOI:
https://doi.org/10.29107/rr2026.3.6Słowa kluczowe:
kampania społeczna, inkluzywność, język inkluzywny, perswazja, case studyAbstrakt
Przedmiotem artykułu jest analiza wykorzystanych technik perswazyjnych w kampanii #ZmieniamyNarracje, która została poświęcona kwestii inkluzyjności, a przede wszystkim językowi inkluzywnemu. Za pomocą różnych technik nakłaniania, m.in. wartościujących epitetów, definicji perswazyjnej, presupozycji, zabiegów służących budowaniu poczucia wspólnoty, starano się zbudować określoną wizję inkluzywności – działań określanych jako empatyczne, dobre, słowem: pozytywne.
Pobrania
Bibliografia
Cialdini, Robert B. Martin, Steve J. Goldstein Noah J. 2016. Mała wielka zmiana. Jak skuteczniej wywierać wpływ. Sopot: GWP.
Cialdini, Robert. 2024. Psychologia perswazji. Wywieranie wpływu na ludzi. Sopot: GWP.
Dawidziak-Kładoczna, Małgorzata. 2021. „Multimodalność jako narzędzie perswazji w nowej ewangelizacji i katechizacji (na przykładzie vloga Mocno stronniczy ojców Adama Szustaka i Tomasza Nowaka)”. Res Rhetorica 8 (1): 24-40. https://doi.org/10.29107/rr2021.1.2
Doliński, Dariusz. 2026. „Authority and Persuasion”. W Vaccines and Vaccinations: A Psychological Perspective: Research and Recommendations, red. Wojciech Kulesza, Dariusz Doliński, Tomasz Grzyb, 131-145. Cham: Springer Nature Switzerland. https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/978-3-032-18151-0_9.pdf
Dybalska, Renata. 2004. „Realizacja różnych płaszczyzn komunikacyjnych w wybranych gatunkach wypowiedzi radiowych”. W Przemoc w języku mediów? Analiza semantyczna i pragmatyczna audycji radiowych, red. Renata Dybalska, Danuta Kępa-Figura, Paweł Nowak, 145-182. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Furdal, Antoni. 1990. Językoznawstwo otwarte. Warszawa: Ossolineum.
Gajda, Mateusz. 2025. „Wprowadzenie”. W Różnorodność i inkluzywność w miejscu pracy, red. Mateusz Gajda, 9-13. Warszawa: Wolters Kluwer.
Gajlewicz, Michał. 2009. Techniki perswazyjne. Podstawy. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
Gross-Gołacka, Elwira. 2025. „Różnorodność i inkluzywność w organizacji – w kierunku budowania inkluzywnego środowiska pracy”. W Różnorodność i inkluzywność w miejscu pracy, red. Mateusz Gajda, 15-40. Warszawa: Wolters Kluwer.
Grzegorczykowa, Renata. 1991. „Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy. W Język a kultura. T. 4: Funkcje języka i wypowiedzi, red. Jerzy Bartmiński, Renata Grzegorczykowa, 11-28. Wrocław: Wiedza o Kulturze.
Habrajska, Grażyna. 2020. Perswazja i manipulacja w komunikacji. Wybrane zagadnienia. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Hogan, Kevin. 2010. Psychologia perswazji. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
IKEA. 2023. https://www.ikea.com/pl/pl/newsroom/corporate-news/slowami-kreujemy-rzeczywistosc-nowa-kampania-ikea-zmieniamynarracje-pub03c32970/ (dostęp: 20.04.2026 r.).
IKEA. 2023a. https://www.ikea.com/pl/pl/this-is-ikea/community-engagement/zmieniamy-narracje¬-pub2fc69f50/ (dostęp: 20.04.2026 r.).
Kępa-Figura, Danuta. 2008. „Tusk-Kaczyński – językowe środki perswazji w kampanii wyborczej 2005”, W Media dawne i współczesne, red. Bogumiła Kosmanowa, 151-162. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Kiereś-Łach, J. M. 2026. „Rola uśmiechu w actio: między ekspresją niewerbalną a perswazją retoryczną”. Res Rhetorica 13(1), 4-22. https://doi.org/10.29107/rr2026.1.1
Kołodziejek, Ewa. 2021. „Etyczność języka w komunikacji”. W Poradnik: jak mówić i pisać o grupach narażonych na dyskryminację. Etyka języka i odpowiedzialna komunikacja. https://etykajezyka.pl/wp-content/uploads/2021/03/ETYKA-JEZYKA-Poradnik-FH-WYDANIE-1.pdf.
Kołodziejek, Ewa. 2022. „Normatywne aspekty komunikacji inkluzywnej”. Studia Językoznawcze 21: 23-34. https://doi.org/10.18276/sj.2022.21-02, 23–34
Konfederacja Kobiet RP. 2025. Niespodziewany zwrot. Jak on nas ucieszył! https://konfederacjako¬biet.pl/2025/07/niespodziewany-zwrot-jak-on-nas-ucieszyl/ (dostęp: 30.04.2026).
Leksykon Dobrego Języka. 2024. https://www.ikea.com/pl/pl/local-apps/pdf/Leksykon-dobrego-jezyka.pdf (dostęp: 28.04.2026).
Lisicki, Paweł. 2025. „Jeden dzień z życia cywilizacji wolności. Jak Zachód promuje antywartości”. Do Rzeczy https://dorzeczy.pl/opinie/819833/jeden-dzien-z-zycia-cywilizacji-wolnosci-jak-zachod-promuje-antywartosci.html (dostęp: 30.04.2026).
Mendroch-Karbowska, Monika. 2024. #ZmieniamyNarracje – rozmowa z Maciejem Makselonem. https://radio357.pl/podcasty/audycje/zmieniamynarracje/. (dostęp: 30.06.2026).
Modrzejewska, Ewa. 2012. „Lógos, éthos, pathos w praktyce medialno-politycznej. Środki przekonywania w cytowanych wypowiedziach opozycji”. Forum Artis Rhetoricae 2: 55-78. https://retoryka.edu.pl/wp-content/uploads/2018/05/far2_2012_art5.pdf
Nasalski, Ignacy. 2020. „Funkcje i dysfunkcje języka inkluzywnego, ze szczególnym uwzględnieniem asymetrii rodzajowej w języku polskim”. Socjolingwistyka 34: 245-294. https://doi.org/10.17651/SOCJOLING.34.17
Olszański, Michał. 2024. #ZmieniamyNarracje – Rozmowa z Kaliną Czwarnóg. https://radio357.pl/podcasty/audycje/zmieniamynarracje/odcinek/492787/. (dostęp: 30.06.2026).
Pataj, Magdalena. 2021. Kampanie społeczne promujące zdrowie w Polsce w latach 1989-2020, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Pisarek, Walery. 1976. Język służy propagandzie. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych „Prasa – Książka – Ruch”.
Podkast o języku. 2024. Empatia w języku. O językowych wykluczeniach, wpływie słów na świat i zasadach dobrego języka. https://www.youtube.com/watch?v=VQaPOgEGZqc (dostęp: 30.04.2026).
Rosenberg, Marshall B. 2016. Porozumienie bez przemocy. O języku życia. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Sobczak. Barbara. 2009. „Retoryka a niejęzykowe środki komunikacji”. Poznańskie Studia Polonistyczne Seria Językoznawcza 15: 57-76. https://doi.org/10.14746/pspsj.2009.15.4
Sobczak, Barbara. 2014. „O definicjach retorycznych (na przykładzie hasła gender)”. Forum Artis Rhetoricae 4: 41-59.
Sobczak, Barbara. 2019. „Autopromocja stacji telewizyjnych z perspektywy retorycznej. Techniki perswazyjne”. W Tropami retoryki i stylistyki dziennikarstwa, 77-98. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Spasova, Lyubomira. 2025. „Susceptibility to authority figures in advertising with persuasive strategies – age differences in perception”. Business & Management Compass. University of Economics Varna 69 (3): 33-47. https://doi.org/10.56065/w2gmdv17
Studziński, Jakub. 2025. „Inkluzywny język w kulturze i instytucjach kultury. Rola języka w budowaniu i kształtowaniu wrażliwości”. W Praktyki Otwartości, 120-131. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury.
Szymanek, Krzysztof. 2004. Sztuka argumentacji. Słownik terminologiczny. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tarczydło, Beata. 2013. „Kampania społeczna w teorii i praktyce”. Studia Ekonomiczne 157: 225-234.
Tokarz, Marek. 2003. „Argumentacja i perswazja”. Filozofia Nauki 1 (41): 7-41.
Warchala, Jacek. 2016. „O pewnych warunkach perswazji”. Artes Humanae 1: 69-86. https://doi.org/10.17951/artes.2016.1.69.
Wasilewski, Jacek, Skibiński, Adam. 2008. Prowadzeni słowami. Retoryka motywacji w komunikacji publicznej. Warszawa: Difin.
Wielki słownik języka polskiego. 2026. https://wsjp.pl/index.php/haslo/podglad/37305/zmienic/3943971/swiat (dostęp: 28.04.2026 r.).
Wolak-Tuzimek, Anna, Kaliszczak, Lidia, Sieradzka, Katarzyna, Wójtowicz, Łukasz. 2025. „Etyczność i odpowiedzialność jako nowe fundamenty konkurencyjności organizacji – CSR z perspektywy młodego pokolenia konsumentów”. Journal of Modern Science, 63(3), 329–346. https://doi.org/10.13166/jms/210129.
Wołkowicka, Aleksandra, Dąbrowski, Sławomir. 2012. „Społeczna odpowiedzialność biznesu a konkurencyjność przedsiębiorstwa”. Studia i Prace Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, 30: 79-89.
#ZmieniamyNarracje. 2024. https://radio357.pl/podcasty/audycje/zmieniamynarracje/ (dostęp: 29.09.2026 r.).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 "Res Rhetorica"
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Artykuły publikowane są na lincencji CC BY 4.0. Treść licencji jest dostępna tutaj: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
Artykuły opublikowane na licencji CC-BY (wersje postprint) mogą być udostępniane przez autorów każdemu, na dowolnej platformie lub za pośrednictwem dowolnego kanału komunikacyjnego pod warunkiem, że zostały przypisane do Res Rhetorica jako pierwotnego wydawcy.
