Czy komunikacja człowieka z żarłaczami jest możliwa? Interakcja płetwonurków z rekinami (rekonesans)

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest poszukiwanie odpowiedzi na tytułowe pytanie, czy komunikacja człowieka z rekinami jest możliwa. Na potrzeby opracowania zagadnienia wybrano materiał (filmowy) obrazujący interakcje zachodzące między tymi zwierzętami i znanymi nurkami/badaczami/obrońcami rekinów, którzy komunikują się z nimi na poziomie mowy ciała. Okazuje się, że niewerbalna komunikacja z rekinami należącymi do niebezpiecznych gatunków jest możliwa pod warunkiem, że człowiek potrafi właściwie odczytywać wskazówki i sygnały wysyłane przez te drapieżne ryby i potrafi na nie właściwie reagować. Wiedza o rekinach, zwłaszcza o żarłaczach białych, które budzą najwięcej negatywnych emocji, jednoznacznie pokazuje, że nie są one potworami. Osiągnięcia nurków dowodzą, że w relacji z rekinami znaleźli oni wspólne pole komunikacyjne – określoną mowę ciała i gestów świadczącą o uniwersalnej retoryce, a więc o tym, że zachowania komunikacyjne rekinów i ludzi mają coś wspólnego. Biorąc pod uwagę perswazyjną funkcję prac naukowych o żarłaczach, a przede wszystkim filmów i zdjęć ilustrujących bezpośrednią interakcję (bez klatki ochronnej) ludzi z tymi nieprzejawiającymi wobec nich agresji zwierzętami, z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że rozpowszechnianie rzetelnej wiedzy o prawdziwej naturze i zachowaniach komunikacyjnych rekinów powinno wpłynąć na zmianę postaw i przekonań osób, kierujących się mitami, stereotypami i uprzedzeniami wobec ryb, z których popkultura uczyniła bezrozumne „maszyny do zabijania”.